De parel van de stad is stadspaleis Het Markiezenhof. Het voormalige woonpaleis is ontstaan in de periode tussen 1485 en circa 1520, als resultaat van een aantal verbouwingen en uitbreidingen van het middeleeuwse hof van de heren en markiezen van Bergen op Zoom. De opdrachtgevers waren Jan II en Jan III van Glymes, vader en zoon, beiden heer van Bergen op Zoom. Aan het eind van de vijftiende eeuw was dit adellijke Brabantse geslacht in hoog aanzien gekomen.

De geschiedenis van Bergen op Zoom

In de Romeinse tijd bevond zich ter hoogte van de huidige Sint-Gertrudiskerk een offerplaats waarvan een groot aantal mini-amforen is teruggevonden. Ook zijn er Romeinse munten, een Keltische zegelring en een beeld teruggevonden van de Keltische god Sucellus. Mogelijk heeft daarbij op de plaats van deze kerk een tempel gestaan.[2]

De stad is ontstaan op een zandrug in een veengebied dat naar het westen overging in de Scheldedelta. Het veengebied ten oosten van de zandrug werd in het begin van de 13e eeuw ontgonnen. Ter ontwatering doorgroef men de zandrug met een kanaaltje, de Grebbe genaamd, dat door het stadsgebied ter hoogte van de huidige Korenmarkt liep tot aan de Haven. Ter plaatse van de huidige Markt kwam een aantal landwegen samen: de huidige Steenbergsestraat/Fortuinstraat, de Wouwsestraat/Zuivelstraat en de Korte Bosstraat/Hoogstraat. Aldus ontwikkelde zich de stad, die voor de Hertog van Brabant van belang was als vooruitgeschoven bastion tegen de expansie van het Graafschap Zeeland en het Graafschap Holland.

De stad Bergen op Zoom maakte aanvankelijk deel uit van het Land van Breda en werd dus tot die tijd bestuurd door de Heer van Breda. Toen heer Arnoud van Leuven in 1287 overleed werd het Land van Breda gesplitst in twee afzonderlijke heerlijkheden. Deze splitsing kwam voort uit het erfrecht en de verdeling tussen de nakomelingen van twee dochters van Godfried III van Schoten, zie bij de Baronie van Breda. Aldus ontstond het land van Bergen op Zoom, met de stad Bergen op Zoom als kern. In 1533 werd deze heerlijkheid verheven tot een markgraafschap (markiezaat), waarmee deze formeel een hogere rang verwierf dan de Baronie van Breda. Haar feitelijk belang werd daarmee echter niet groter. Kerkrechtelijk behoorde Bergen tot het bisdom Luik; twee telgen van het geslacht Van Bergen brachten het tot prins-bisschop van Luik: Cornelis van Bergen en Robert II van Bergen. De leden van het geslacht Van Glymes vervulden diplomatieke functies, en fungeerden tevens als Heren en Markiezen van Bergen op Zoom.

In 1801 werd het markiezaat Bergen op Zoom aangekocht door de Bataafse Republiek en verloor het al zijn rechten.

Typisch Bergen op Zoom

Halverwege wereldsteden, daar waar Brabant Zeeland kust, ligt als eeuwenoude parel Bergen op Zoom. Bergen op Zoom is cultuur proeven, funshoppen en culinair genieten in een historische ambiance. Het uitgebreide en gevarieerde winkelaanbod in het compacte centrum met haar middeleeuwse straten en pleinen biedt velen uren winkelplezier. De smalle straatjes, oude pleintjes en eigenzinnige monumenten vertellen hier het verhaal van een rijk en bewogen verleden, dat al meer dan achthonderd jaar terug gaat.

De binnenstad van Bergen op Zoom herbergt tal van monumenten en een deel van de binnenstad is een beschermd stadsgezicht (met uitbreiding). De stadsplattegrond toont nog de ronde vorm van de stadsomwalling met aan de westelijke kant het havenkwartier. De haven werd echter gedeeltelijk gedempt. In totaal bezit de stad bijna 500 rijks- en gemeentemonumenten. Bergen op Zoom is lid van de Nederlandse Vereniging van Vestingsteden.

Bronnen:

https://www.vvvbrabantsewal.nl/nl/brabantse-wal/bergen-op-zoom

https://nl.wikipedia.org/wiki/Bergen_op_Zoom